Ponad 30% mężczyzn do dwóch lat po odejściu na emeryturę zapada na choroby długoterminowe, śmiertelne i umiera. Co jest powodem krótszego życia mężczyzn?
Choć często wskazuje się na uwarunkowania biologiczne, coraz więcej badań i analiz pokazuje, że kluczowe znaczenie mają czynniki społeczne, styl życia oraz sposób przechodzenia w okres emerytalny.
O tym, dlaczego tak się dzieje i jak można temu przeciwdziałać, rozmawiano na antenie Radio Kraków. Łukasz Salwarowski – prezes Stowarzyszenia MANKO – Głosu Seniora oraz ambasador Marek Pilch byli gośćmi audycji prowadzonej przez Sylwię Paszkowską.
Gilotyna Emerytalna
Jednym z głównych powodów, dlaczego mężczyźni mają problem ze starzeniem jest tzw. „gilotyna emerytalna” – zjawisko, w którym przejście na emeryturę oznacza dla wielu mężczyzn nie tylko koniec pracy, ale także utratę codziennej struktury życia, relacji społecznych oraz poczucia sensu i własnej wartości.
Zakończenie pracy zawodowej może być jednym z najtrudniejszych momentów w życiu człowieka – szczególnie dla mężczyzn, którzy przez lata budowali swoją tożsamość wokół pracy. Brak przygotowania do tego etapu często prowadzi do samotności, problemów zdrowotnych, a nawet skrócenia życia.
Kobiety żyją dłużej – średnio 82 lata, mężczyźni około 73–75. To aż 6 lat różnicy, podczas gdy w innych krajach to zwykle 2–3 lata.
mówi Łukasz Salwarowski.
Czy powinniśmy wydłużyć okres aktywności zawodowej?
Mężczyźni znacznie bardziej utożsamiają się ze swoją karierą zawodowa. Praca dla wielu osób to sens życia, a gdy znika, dochodzi do kryzysu.
Kiedy praca się kończy, pojawia się pustka. Kobiety natomiast często już wcześniej planują emeryturę – mają pomysły na aktywności: taniec, śpiew, spotkania.
dodaje Marek Pilch.
Kobiety są bardziej aktywne społecznie, chętniej angażują się w Uniwersytety Trzeciego Wieku, kluby seniora czy różne formy aktywności lokalnej. Mężczyźni natomiast częściej tracą sieć relacji i nie mają przygotowanej alternatywy dla pracy, która wcześniej była głównym źródłem ich tożsamości.
Jednym ze sposobów pomagania mężczyznom w tej kwestii jest danie możliwości kontynuacji pracy i stwarzanie miejsc pracy przyjaznych dla ludzi w każdym wieku.
Z informacji wynikających z raportu Pracodawca Przyjazny Seniorom wynika:
W 2025 roku po raz pierwszy w dziejach więcej pracowało seniorów (60+) niż młodych do 25. roku życia.
Te statystyki szczególnie zaskakują, kiedy weźmiemy pod uwagę dyskryminację wiekową i to jak mało pracodawców stosuje solidne strategie zarządzania wiekiem. Z tego powodu szczególnie istotne jest, aby pracodawcy nie zamykali swoich przestrzeni na seniorów, którzy nie tylko mają niezastąpione doświadczenie, ale również chcą pracować.
Mężczyźni unikają badań
Kolejnym istotnym problemem poruszonym w audycji jest podejście mężczyzn do profilaktyki zdrowotnej. Wciąż wyraźnie widać, że panowie znacznie rzadziej niż kobiety korzystają z systemu ochrony zdrowia – zarówno w kontekście regularnych badań, jak i reagowania na pierwsze niepokojące sygnały wysyłane przez organizm.
Mężczyźni rzadziej:
- wykonują badania profilaktyczne, nawet te podstawowe
- zgłaszają się na kontrole lekarskie
- podejmują leczenie na wczesnym etapie choroby
Zamiast tego często odkładają wizytę u specjalisty „na później”, licząc na to, że problem sam zniknie. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której choroby wykrywane są zbyt późno, już w zaawansowanym stadium, kiedy leczenie jest trudniejsze, dłuższe i mniej skuteczne.
Dlatego tak duże znaczenie mają kampanie profilaktyczne, które przełamują tabu i zachęcają mężczyzn do regularnych badań, takie jak:
które przypominają o konieczności dbania o zdrowie i wykonywania badań urologicznych, w tym w kierunku nowotworów jąder i prostaty.
Oprócz badań ogromne znaczenie ma również styl życia. Regularna aktywność fizyczna, odpowiednia dieta, ograniczenie używek oraz systematyczne badania profilaktyczne mogą znacząco zmniejszyć ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych.
Zobacz szczegóły akcji SENIOR W RUCHU
Samotność w wieku emerytalnym
Samotność osób starszych, uznana za jeden z najpoważniejszych problemów społecznych. Według przytaczanych badań dotyka ona nawet 36% seniorów w Polsce, co przekłada się na miliony osób żyjących w izolacji.
Po utracie partnera kobiety częściej niż mężczyźni są otwarte na budowanie nowych relacji. Wynika to z różnic społecznych, jak i większej łatwości w nawiązywaniu kontaktów. Samotni mężczyźni znacznie rzadziej szukają nowych znajomości, lub brakuje im przestrzeni do poznawania innych.
Dlatego uczestniczenie w wydarzeniach oraz inicjatywach skierowanych do seniorów ma szczególne znaczenie. To właśnie tam osoby starsze mogą nie tylko aktywnie spędzać czas, ale przede wszystkim budować relacje, odnajdywać nowe zainteresowania i poczucie przynależności, które zniknęło po zakończeniu pracy zawodowej i utracie bliskich.
Takie akcje jak Szkoła Przyjazna Seniorom, Miłość po 60-tce czy Międzynarodowe Senioralia dają przestrzeń do spotkań, rozmów i integracji, ale również zachęcają do podejmowania nowych wyzwań i przełamywania barier.
Udział w tego typu wydarzeniach może być szczególnie ważny dla mężczyzn, którzy po przejściu na emeryturę często tracą swoją dotychczasową sieć kontaktów i mają trudność w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości. Dzięki takim inicjatywom łatwiej jest wrócić do aktywnego życia, znaleźć nowe środowisko oraz odbudować poczucie sensu.
Wnioski z rozmowy są jednoznaczne – konieczne jest wzmacnianie działań wspierających aktywność społeczną mężczyzn oraz budowanie ich zaangażowania jeszcze przed zakończeniem aktywności zawodowej.
Dziękujemy za zaproszenie i ważną rozmowę!
Zachęcamy do wysłuchania audycji TUTAJ!
Polska się starzeje – czy jesteśmy na to gotowi?
Solidarni z Seniorami – Razem damy radę